Rize Ardeşen Belediyesi Binası

Rize ili batıda Trabzon, güneyde Erzurum ve Bayburt, doğuda Artvin illeri ile kuzeyde Karadeniz’le çevrilidir. Rize İlinin yüzölçümü 3920 km² ’dir. Çok engebeli ve dağlık bir arazi yapısına sahip olan Rize’nin kıyı şeridinin uzunluğu 80 km, genişliği ise 20-150 m arasında değişmektedir. Kıyı şeridinde akarsuların taşıdığı alüvyonlarla oluşan düzlükler yer almaktadır. Yüksek kıyılardan oluşan Rize kıyıları genellikle sade bir görünüşe sahiptir. Kıyı şeridinde yer yer falezlere ve taraçalara rastlanır. Kıyı şeridinin hemen arkasında 150-200 m’yi bulan tepeler yükselir. Bu alandan itibaren Karadeniz’e dökülen akarsular dar ve derin vadiler oluşturur.

Tasarım alanı bu vadilerden birine dökülen akarsuyu da içine alan Ardeşen Köyü’nde yer almaktadır. Karadeniz, Transit Sahil yolu ve sık ağaç dokusunun içinde yer alan tasarım alanı ve çevresi Geleneksel Rize Mimarisi özellikleri taşımaktadır. Karadeniz bölgesi iklimsel özellikleri nedeniyle yağış yükünü kaldırabilecek ‘Beşik Çatılar’ tercih edilirken, yapı malzemesi olarak bölgeden çokça elde edilebilecek ahşap tercih edilmektedir. Bu iklimsel veriler ışığında tasarım alanının bulunduğu konum nedeniyle sahil ve yeşil doku arasında bulunan tasarım alanı Rize İlçerisinde bölge özelliklerinin hissedildiği bir alanın içerisindedir. Tasarım alanı Kuzey – Güney doğrultusunda Kuzeyde deniz vistası ile güneyde yeşil aks vistası ile hakim yönün bir aks üzere olduğu bir konumdadır. Bu doğrultu ve iklimsel faktörler göz önüne alınmayarak, çevre verilerin irdelenmeden bir tasarım kararı verilmesi ihtimal dahilinde değildir. İstenen işlevler arasında ‘Kültür Merkezi ve Belediye Binası’ bulunmaktadır. Bu iki işlevin birbiri ile ilişkisi ve etkileşimi program çözümü ve plan yerleşimi açısından en önemli noktalardır. Farklı kullanıcı biçimlerinin bir arada çözümü birbiri ile hem geçirgen hem de sepere olmuş biçimde düşünülmüştür. Yoğun ağaç ve köy dokusu içerisinde bulunan tasarım alanı çift taraflı lineer bir aks üzere konumlanmıştır.

Kütle yerleşiminde ana yaklaşım Karadeniz Sahil Yolu üzerindedir. Mevcut dokunun mütevazı gabarisini ile yarışmayan, dokuyla uyumlu kütle tasarımın birincil kararı olmuştur. Programın getirebileceği fiziki yığıntıdan kaçınmak için ana işlevler (Kültür Merkezi , Atölyeler, Çok Amaçlı Salon , Belediye Binası) parçalanmıştır. Hem parçalar arasında sınır oluşturmak, hem de aslında her bir bileşenin topyekûn bütünün parçası olduğunu vurgulamak için 1. Ve 2. katta ‘seyir terası ve bütünleyici  baza’ tercih edilmiştir. Belediye ve Kültür Merkezi girişlerinin bulunduğu Karadeniz Sahil Yolu üzeri kentli ve kenti yoğun bir şekilde ziyaret eden turistler için yeni bir “Buluşma & Odak Noktası” olması beklenmektedir.

Tercih edilen ‘yorumlanmış beşik çatı’ , hem kuzey – güney vista doğrultusunu desteklerken hem de yağış yüküne karşı gelenekten gelen bir seçim olmuştur. Bu doğrultuda konumlanmış 3 kütle, seyir balkonu ve bütünleyici baza tercihi ile birlikte, Kültür Merkezi – Belediye Binası etkileşimine kullanıcı profillerini düşünerek çözüm bulmuştur. Kuzey – Güney doğrultusunda tasarlanan yapı, süreçte doğal havalandırma, doğal ısınma ve yağış yükü göz önünde bulundurularak pasif iklimlendirme konseptine uygun olarak tasarlanmıştır. Temiz hava zeminden itibaren yapı içine alınarak, galeriler sayesinde dağılıp kullanıldıktan sonra dışarı atılmaktadır. Güneyden kış güneşini alan yapı batı cephesine kapalıdır. Buna ilaveten batı güneşini kesen kırıcılar cephede tercih edilerek kullanıcı rahatlığı göz önünde bulundurulmuştur.

Kullanıcı açısından, Kültür Merkezi ve Belediye Binası etkileşimi plan çözümlerinde dikkate alınmıştır. Zemin katta kafeterya hem kültür merkezine hizmet ederken hem de müdürlüklere hizmet vermektedir. Seyir balkonu ve bütünleyici baza çerçevesinde yükselen üç kütleden ikisi belediye binası olarak devam ederken doğu tarafta bulunan  kütle kültür merkezi olarak işlevlendirilmiştir. Zemin, 1 ve 2. katlarda bu işlevler bütünleyici baza ve seyir balkonu sayesinde etkileşimi artırılmıştır.

Zeminin üstü 1. katta müdürlük birimleri, yemekhane, atölyeler ve belediye kütüphanesi bulunmaktadır. 2. katta ise müdürlük birimleri ve atöyeler, seyir balkonu dolayısıyla tek hamlede yerleştirilmiştir. 3. Ve 4. katlarda Çok Amaçlı Salonun bulunması Kültür Merkezi kütlesinin ayrı çözülmesine izin vermiş ve denizden bakıldığında devam eden kırık silüet korunmuştur. Ayrıca 3. katta başkanlık ve ona bağlı müdürlükler, 4. katta ise Meclis Salonu yerleştirilmiştir.

Yapı geometrisinde, nitelik ve işlevsel anlamda birbiri ile ayrışabilen gerektiğinde birleşibilen mekân hiyerarşisi temel alınmıştır. Söz konusu seperasyonu daha önce de bahsettiğimiz hem sınır oluşturan hem de mekânları birleştiren ‘Seyir Balkonu ve Bütünleyici Baza’ sağlamıştır. Rize iklim ve coğrafi özellikleri göz önünde bulundurularak ve Geleneksel Mimarisi sürdürülerek kullanıcıya dingin bir atmosfer sunulmaktadır.

Bir Önceki Proje

Kayseri Hükümet Konağı

Bir Sonraki Proje

Konya Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü